Simsiz aragatnaşyk ulgamynyň ýetip biljek aragatnaşyk aralygy ulgamy düzýän dürli enjamlar we aragatnaşyk gurşawy ýaly dürli faktorlar bilen kesgitlenýär. Olaryň arasyndaky gatnaşyk aşakdaky aragatnaşyk aralygynyň deňlemesi bilen beýan edilip bilner.
Aragatnaşyk ulgamynyň geçiriji enjamynyň geçirijilik güýji PT, geçiriji antennanyň güýçlendirmesi GT we iş tolkun uzynlygy λ bolsa. Kabul ediji enjamyň kabul edijisiniň duýgurlygy PR, kabul ediji antennanyň güýçlendirmesi GR we kabul ediji we geçiriji antennalaryň arasyndaky aralyk R bolsa, görme aralygynda we elektromagnit päsgelçiliksiz gurşawda aşakdaky gatnaşyk bar:
PT(dBm)-PR(dBm)+GT(dBi)+GR(dBi)=20log4pr(m)/l(m)+Lc(dB)+ L0(dB) Formula boýunça, Lc baza stansiýasynyň geçiriji antennasynyň iýmitlendirijiniň giriziliş ýitgisidir; L0 bolsa ýaýrama wagtyndaky radio tolkun ýitgisidir.
Sistema dizaýn edilende, iň soňky element, radio tolkunlarynyň ýaýrama ýitgisi L0 üçin ýeterlik aralyk galdyrylmalydyr.
Umuman, tokaýlardan we raýat jaýlaryndan geçende 10-15 dB aralyk gerek; demir-beton jaýlaryndan geçende bolsa 30-35 dB aralyk gerek.
800MH, 900ZMHz CDMA we GSM ýygylyk zolaklary üçin, adatça, ykjam telefonlaryň kabul ediş bosagasynyň derejesiniň -104dBm töweregine deňdigi we talap edilýän signal-şowhun gatnaşygyny üpjün etmek üçin hakyky kabul edilen signalyň azyndan 10dB ýokary bolmalydygy hasaplanylýar. Aslynda, gowy aragatnaşygy saklamak üçin kabul edilen kuwwatlylyk köplenç -70 dBm hökmünde hasaplanýar. Esasy stansiýanyň aşakdaky parametrleriniň bardygyny çaklaň:
Geçirijilik güýji PT = 20W = 43dBm; kabul ediji güýç PR = -70dBm;
Iýmitlendirijiniň ýitgisi 2.4dB (takmynan 60m iýmitlendiriji)
Mobil telefon kabul ediji antennanyň güýçlendirmesi GR = 1.5dBi;
Işleýän tolkun uzynlygy λ = 33.333 sm (f0 = 900MHz ýygylygyna deňdir);
Ýokardaky aragatnaşyk deňlemesi şeýle bolar:
43dBm-(-70dBm)+ GT(dBi)+1.5dBi=32dB+ 20logr(m) dB +2.4dB + ýaýrama ýitgisi L0
114.5dB+ GT(dBi) -34.4dB = 20logr(m)+ ýaýrama ýitgisi L0
80.1dB+ GT(dBi) = 20logr(m)+ ýaýrama ýitgisi L0
Ýokardaky formulanyň çep tarapyndaky gymmatlyk sag tarapyndaky gymmatlykdan uly bolanda, bu:
GT(dBi) > 20logr(m)-80.1dB+ýaýylma ýitgisi L0. Deňsizlik ýerine ýetende, ulgamyň gowy aragatnaşygy saklap biljekdigini göz öňünde tutup bolýar.
Eger baza stansiýasy GT=11dBi güýçlendirme koeffisiýenti bolan köpugurly geçiriji antennany ulansa we geçiriji we kabul ediji antennalaryň arasyndaky aralyk R=1000m bolsa, aragatnaşyk deňlemesi mundan beýläk 11dB>60-80.1dB+ýaýlym ýitgisi L0 bolýar, ýagny ýaýralym ýitgisi L0<31.1dB bolanda, 1 km aralykda gowy aragatnaşyk saklanyp bilner.
Ýokardaky ýaly ýaýrama ýitgisi şertlerinde, eger geçiriji antennanyň güýçlendirmesi GT = 17dBi, ýagny 6dBi artsa, aragatnaşyk aralygy iki esse köpeldilip bilner, ýagny r = 2 kilometr. Beýlekileri hem şol bir usulda çykaryp bolýar. Şeýle-de bolsa, güýçlendirme GT-si 17dBi bolan baza stansiýasynyň antennasynyň diňe 30°, 65° ýa-da 90° we ş.m. şöhle giňligi bolan wentylýator görnüşli şöhle örtügine eýe bolup biljekdigini we hemme taraplaýyn örtügi saklap bilmejekdigini bellemeli.
Mundan başga-da, eger geçiriji antennanyň güýçlendirmesi GT=11dBi ýokardaky hasaplamada üýtgewsiz galsa, ýöne ýaýrama gurşawy üýtgese, ýaýrama ýitgisi L0=31.1dB-20dB=11.1dB bolsa, onda 20dB azalan ýaýrama ýitgisi aragatnaşyk aralygyny on esse, ýagny r=10 kilometre artdyrar. Ýaýylma ýitgisiniň şerti daş-töweregindäki elektromagnit gurşaw bilen baglanyşyklydyr. Şäher ýerlerinde köp sanly beýik jaýlar bar we ýaýrama ýitgisi uly. Şäher töweregindäki oba ýerlerinde ferma jaýlary pes we seýrek, ýaýrama ýitgisi bolsa az. Şonuň üçin, aragatnaşyk ulgamynyň sazlamalary düýbünden birmeňzeş bolsa-da, ulanylyş gurşawynyň tapawudy sebäpli netijeli örtük diapazony tapawutly bolar.
Şonuň üçin, köpugurly, ugurly antennalary we ýokary girdejili ýa-da pes girdejili antenna görnüşlerini saýlanda, mobil aragatnaşyk ulgamynyň we ulanyş gurşawynyň aýratyn şertlerine laýyklykda dürli görnüşdäki we tehniki häsiýetnamalardaky baza stansiýa antennalaryny ulanmagy göz öňünde tutmak zerurdyr.
Antenler barada has giňişleýin maglumat almak üçin şu ýere giriň:
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 25-nji iýuly
