Antennalar durmuşymyzda örän giňden ýaýran aragatnaşyk enjamydyr. Şeýle-de bolsa, köp adamlar olary hakykatdanam düşünmeýärler, belki-de olaryň diňe signallary ibermek we kabul etmek üçin ulanylýandygyny bilýärler.
Ýeri gelende aýtsak, rus alymy Popow antennany 1894-nji ýylda üstünlikli oýlap tapandan bäri, bu enjamyň 124 ýyllyk taryhy bar.
Häzirki wagtda, adaty adamlaryň gündelik işi we durmuşy üçin bolsun ýa-da ylmy barlaglary geçirýän alymlar üçin bolsun, antennalaryň sessiz goşandy bolmazdan ýaşap bilmeris.
Antenna nähili "sim" we näme üçin ol biziň durmuşymyzy şeýle düýpli üýtgetdi?
Aslynda, antennalaryň şeýle güýçli bolmagynyň sebäbi elektromagnit tolkunlaryň güýçli bolmagydyr. Elektromagnit tolkunlaryň şeýle güýçli bolmagynyň esasy sebäbi, olaryň hiç bir gurşawa daýanman ýaýrap bilýän ýeke-täk "syrly güýç" bolmagydyr. Hatda wakuumda hem olar erkin hereket edip, derrew gelip bilýärler.
Elektromagnit tolkunlaryň ýaýramagynyň diagrammasy
Bu "syrly güýji" doly ulanmak üçin size antenna gerek. Ýönekeý söz bilen aýdylanda, antenna "öwrüji" bolup durýar - ol geçiriji liniýa boýunça ýaýraýan gönükdirilýän tolkunlary boş giňişlikde ýaýraýan elektromagnit tolkunlara öwürýär ýa-da ters öwrülişi amala aşyrýar.
Antennanyň funksiýasy
Ýolbaşçylykly tolkun näme? Gysgaça aýdylanda, ýolbaşçylykly tolkun sim boýunça hereket edýän elektromagnit tolkundyr. Antenna ýolbaşçylykly tolkunlar bilen giňişlik tolkunlarynyň arasyndaky öwrülişi nädip amala aşyrýar?
Aşakdaky surata serediň:
Fizikanyň esasy dersleri bize iki parallel simiň üýtgeýän tok geçirýän wagtynda elektromagnit tolkunlaryň şöhlelenýändigini aýdýar.
Iki sim biri-birine örän ýakyn bolanda, radiasiýa örän gowşak bolýar (ters ugurlardaky toklaryň döredýän induksiýa edilen elektromotor güýçleri biri-birini diýen ýaly ýok edýär).
Iki sim bir-birinden uzaklaşanda, radiasiýa artýar (şol bir ugurda hereket edýän toklaryň döredýän induksiýa edilen elektromotor güýçleri hem şol bir ugurda bolýar).
Simiň uzynlygy tolkun uzynlygynyň dörtden birine çenli artanda, deňeşdirme boýunça güýçli radiasiýa täsiri gazanylyp bilner!
Elektrik meýdany bolan ýerde magnit meýdany bar; magnit meýdany bolan ýerde elektrik meýdany bar. Bu sikl dowam edýär we netijede elektromagnit meýdanlar we elektromagnit tolkunlar emele gelýär.
Diagramma aşakda görkezilen:
Simdäki toguň akymynyň ugrunyň üýtgemegi üýtgeýän elektrik meýdanyny döredýär.
Elektrik meýdanyny döredýän iki göni sim dipol diýlip atlandyrylýar.
Adatça, iki gol hem deň uzynlykda bolýar, şonuň üçin olar simmetrik dipollar diýlip atlandyrylýar.
Aşakda görkezilen ýaly uzynlykdaky dipol ýarym tolkunly simmetrik dipol diýlip atlandyrylýar.
Ýarym tolkunly simmetrik dipol antennasy
Simiň iki ujuny birleşdirmek ony ýarym tolkunly simmetriki gatlanan dipol antennasyna öwürýär.
Ýarym tolkunly simmetriki gatlaklanan dipol antennasy
Simmetrik dipol antennasy iň nusgawy we giňden ulanylýan antennadyr. Takyk aýdylanda, şöhle saçýan element doly antenna däl. Şöhle saçýan element antennanyň esasy bölegi bolup, onuň görnüşi antennanyň dizaýnyna baglylykda üýtgeýär. Şeýle hem, antennalaryň dürli görnüşleri örän köp... örän köp...
Indiki sanynda dürli görnüşli antennalar we olaryň häsiýetnamalary barada has jikme-jik maglumat bereris.
Antenler barada has giňişleýin maglumat almak üçin şu ýere giriň:
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 28-nji noýabry
