Konsepsiýasymassiw antennalary1930-njy ýyllara degişli bolup, ilki bilen aragatnaşyk we radar ulgamlarynyň işini gowulandyrmak üçin birnäçe antenna elementlerinden ybaratdy. Tehnologiýanyň ösmegi bilen, massiw antennalar kem-kemden köp sanly antenna elementlerinden ybarat bolan umumy ulgamlara öwrüldi, bu bolsa çylşyrymly signal işlemegini we şöhle emele getirmegi üpjün edip bilýär. 1950-nji ýyllarda massiw antennalar harby we awiasiýa pudaklarynda giňden ulanylyp başlandy. Soňra mikrotolkunly we aragatnaşyk tehnologiýasynyň ösmegi bilen, massiw antennalar hemra aragatnaşygy, radar, ykjam aragatnaşyk we simsiz ulgamlar ýaly ugurlarda ulanyldy.
Iş prinsipi
Massiw antenna belli bir geometriýada we aralykda ýerleşdirilen köp sanly antenna elementlerinden ybarat bolan antenna ulgamydyr. Massiw antennalaryň iş prinsipi şöhle emele getirmek we şöhle gönükdirmek düşünjelerine esaslanýar.
Düşýän tolkun massiw antenna ýetende, her bir antenna elementi şol bir düşýän tolkunyny dürli faza gijikdirmesi bilen kabul edýär. Bu antenna elementleriniň arasyndaky faza gijikdirmesi zynjyrdaky gijikdiriş liniýalaryny ýa-da faza üýtgedijilerini sazlamak arkaly gazanylýar. Her bir antenna elementiniň faza gijikdirmesini sazlamak arkaly massiwdäki düşýän tolkunlaryň sintezini we interferensiýasyny dolandyryp bolýar.
Faza gijikdirişiniň dogry gözegçiligi arkaly massiw antennalar şöhle emele getirmegi gazanyp bilerler. Şöhle antenna tarapyndan şöhlelenýän energiýanyň esasy ugruny aňladýar, bu bolsa konsentrlenen ýagtylyk şöhlesine ýa-da belli bir ugra gönükdirilen ses şöhlesine meňzeýär. Her bir antenna elementiniň faza gijikdirişini sazlamak arkaly gelýän tolkunlar belli ugurlarda goşulyp we güýçlendirilip, beýleki ugurlarda bolsa ýatyrylyp we gowşadylyp bilner. Şeýlelik bilen, massiw antenna dar we ugurly şöhle emele getirip, antenna ulgamynyň güýçlendirijiligini we gönükdirijiligini ýokarlandyryp biler.
Massiw antennasynyň gönükdirilişini faza gijikdirilişini üýtgetmek arkaly sazlap bolýar. Faza gijikdirilişini dolandyrmak arkaly şöhleleriň gönükdiriş burçuny nyşana ýa-da gyzyklanma meýdanyna gönükdirmek üçin üýtgedip bolýar. Bu bolsa massiw antennalarynyň radar ulgamlarynda, aragatnaşyk ulgamlarynda we simsiz ulgamlarda möhüm ulanylyşyny üpjün edýär we nyşana yzarlamak, signalyň ugry we päsgelçilikleri ýok etmek ýaly funksiýalary ýerine ýetirip bilýär.
Şöhle emele getirmekden we gönükdirmekden başga-da, massiw antennalaryň giňişligiň multipleksleşdirilmegi, päsgelçiliklere garşy mümkinçilikler we çeýelik ýaly beýleki artykmaçlyklary hem bar. Massiwdäki antenna elementleriniň arasyndaky özara täsiri ulanmak arkaly bir wagtyň özünde köp sanly signallary kabul edip we geçirip bolýar, şeýdip ulgamyň kuwwatyny we netijeliligini ýokarlandyrýar.
Gysgaça aýdylanda, massiw antennalar belli ugurlarda has gowy şöhlelenme we kabul edilme gazanmak üçin her bir antenna elementiniň faza gijikmesini sazlamak arkaly şöhle emele getirmäge we gönükdirmäge ýetýärler. Olar aragatnaşykda, radarda we simsiz ulgamlarda giň ulanylyşa eýedirler we ýokary girdeji, gönükdirme we çeýelik ýaly artykmaçlyklary üpjün edýärler.

